Καθώς η ευρωπαϊκή γεωργία αντιμετωπίζει εντεινόμενες κλιματικές προκλήσεις, δύο στενά συνδεδεμένα έργα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ – το CARINA και το WATERMELLON – ενώνουν τις δυνάμεις τους για την προώθηση καινοτόμων, βιώσιμων και ανθεκτικών γεωργικών συστημάτων, ικανών να παρέχουν πολλαπλές πρώτες ύλες και να αυξάνουν έτσι το εισόδημα των αγροτών και τη γενική ευημερία τους.
Ενώ το CARINA χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα-πλαίσιο Horizon Europe, το WATERMELLON έλαβε χρηματοδότηση από το πρόγραμμα PRIMA (Σύμπραξη για Έρευνα και Καινοτομία στη Μεσογειακή Περιοχή). Ωστόσο, μοιράζονται έναν αριθμό κοινών εταίρων που έχουν δεσμευθεί να προωθήσουν αγροτικές καινοτομίες στα ευρωπαϊκά γεωργικά συστήματα, συμπεριλαμβανομένου του Πανεπιστημίου της Μπολόνια (UNIBO), συντονιστή του CARINA, του ΚΑΠΕ (CRES) συντονιστή του WATERMELLON, του INRAT, του ICARDA και των Agroalimentarias Cooperativas de España.
Το έργο CARINA, που ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2022 και θα ολοκληρωθεί τον Οκτώβριο του 2026, επιδεικνύει ιδιαίτερα διαφοροποιημένα καλλιεργητικά συστήματα, συμπεριλαμβανομένων της καμελίνας και της καρινάτας, σε όλη την Ευρώπη και τις συνδεδεμένες χώρες. Η πλήρης αξιοποίηση των παραγόμενων πρώτων υλών του CARINA θα παρουσιαστεί στοχεύοντας σε διαφορετικές αλυσίδες αξίας – είτε ζωοτροφές, είτε τρόφιμα, είτε βιολογικά προϊόντα – με μια διαδοχική προσέγγιση. Εξειδικευμένα καλλιεργητικά συστήματα έχουν εγκατασταθεί μέσω της αλληλεπίδρασης με αγρότες και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς, με τη διοργάνωση εκπαιδευτικών συνεδριών, «φάρων» και ζωντανών εργαστηρίων. Οι δραστηριότητες κατάρτισης και η συμμετοχή των αγροτών είναι κεντρικές για την επιτυχία του έργου, ενισχύοντας την ευαισθητοποίηση και την υιοθέτηση βιώσιμων και διαφοροποιημένων συστημάτων καλλιέργειας.
Βασιζόμενο σε αυτό το θεμέλιο, το νεοεκκινηθέν έργο WATERMELLON κάνει το επόμενο βήμα στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, επικεντρώνοντας στην έλλειψη νερού, ένα από τα πιο πιεστικά ζητήματα της Μεσογείου. Στοχεύει στην αναβίωση παραδοσιακών τεχνικών συλλογής νερού, στον συνδυασμό τους με λύσεις βασισμένες στη φύση και σύγχρονες αγροτικές πρακτικές, ενώ παράλληλα προωθεί τη χρήση υποχρησιμοποιημένων καλλιεργειών ανθεκτικών στην ξηρασία και την έξυπνη άρδευση σε καινοτόμα καλλιεργητικά συστήματα. Στόχος του είναι να ενισχύσει την ανθεκτικότητα της μεσογειακής γεωργίας, διασφαλίζοντας την επισιτιστική ασφάλεια, την ανάπτυξη βιώσιμων αλυσίδων αξίας και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα.
Μαζί, τα CARINA και WATERMELLON σχηματίζουν μια στρατηγική συνέχεια, ενωμένα από ένα κοινό όραμα: την ενδυνάμωση των μικροκαλλιεργητών μέσω καινοτόμων γεωργικών λύσεων βασισμένων στην επιστήμη, χαμηλού αντίκτυπου και τοπικά προσαρμοσμένων. Η συνέργειά τους αναδεικνύει πώς ο συντονισμένος ερευνητικός καινοτομικός σχεδιασμός μπορεί να ανταποκριθεί στις επείγουσες προκλήσεις που θέτει η κλιματική αλλαγή και η έλλειψη πόρων στη Μεσογειακή περιοχή.